Szukaj:



Ostatnio oglądane:
  • Człowiek [pl]
  • Ewolucja biologiczna [pl]
  • Coca Cola [pl]
  • Kategoria:Biografie według epok i okres
  • Agnacja [pl]
  • Kategoria:Matematyka dyskretna [pl]
  • Kategoria:Społeczność Wikipedii [pl]
  • 1445 [pl]
  • బొమ్మ:PODURU-VILLAGE -1.jpg [t
  • Kategorija:Matematika [sl]
  • AC/DC [pl]
  • Main Page [sk]
  • Main Page [pl]
  • بوابة:تصفح [ar]
  • Main Page [ceb]
  • مساعدة:محتويات [ar]
  • Wikipedia:Alfabetisk liste [da]
  • بوابة:علوم [ar]
  • Guanche [es]
  • Encyklopædi [da]
  • Main Page [cs]
  • Hilfe:Neu bei Wikipedia [de]
  • Århus Kommune [da]
  • Portal:Forside [da]
  • Logiko [eo]
  • بوابة:رياضيات [ar]
  • Spezial:Alle Seiten [de]
  • Portal:Gesellschaft [de]
  • Pr. 2008 [da]
  • Wybierz język: ar | id | bg | ca | ceb | cs | da | de | et | en | es | eo | fr | he | hr | it | ko | lt | hu | nl | ja | no | pl | pt | ru | ro | sk | sl | sr | fi | sv | te | tr | uk | zh
    Historia i autorzy | źródło tekstu - Wikipedia | Edycja

    Człowiek

    Ten artykuł dotyczy rodzaju biologicznego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
    Człowiek

    Ilustracja mężczyzny i kobiety Homo sapiens sapiens z zasobów misji Pioneer 10 oraz Pioneer 11
    Systematyka
    Domena eukarioty
    Królestwo zwierzęta
    Podkrólestwo tkankowce
    Nadtyp wtórouste
    Typ strunowce
    Podtyp kręgowce
    Nadgromada czworonogie
    Gromada ssaki
    Podgromada ssaki właściwe
    Szczep łożyskowce
    Nadrząd euarchonta
    Rząd naczelne
    Podrząd Haplorrhini
    Infrarząd antropoidy
    Nadrodzina małpy wąskonose
    Rodzina człowiekowate
    Podrodzina Homininae
    Rodzaj człowiek
    Nazwa systematyczna
    Homo
    Linnaeus, 1758
    Systematyka w Wikispecies

    Człowiek (łac. Homo; włoski Uomo) – rodzaj w podrodzinie Homininae klasyfikowany szerzej do rodziny człowiekowatych (Hominidae), rzędu naczelnych.

    Współcześnie występuje tylko jeden gatunek z tego rodzaju: człowiek rozumny (Homo sapiens).

    Jeśli uzna się neandertalczyka (Homo sapiens neanderthalensis syn. H. neanderthalensis) za podgatunek człowieka rozumnego to obecnie występującą populację ludzi zalicza się do podgatunku człowiek współczesny (Homo sapiens sapiens). W 2004 roku na indonezyjskiej wyspie Flores odnaleziono kości nieznanego dotąd gatunku człowieka kopalnego, którego nazwano Homo floresiensis.

    Mapa wczesnej migracji gatunku H. sapiens, opracowana dzięki badaniom mtDNA (numery odpowiadają tysiącom lat przed teraźniejszością)

    Spis treści

    [edytuj] Cechy

    Jedną z cech wyróżniających niektórych ludzi z tego rodzaju od innych ziemskich istot jest wrodzona zdolność do opanowania umiejętności przekazywania informacji za pomocą artykułowanych dźwięków i pisma, emocji i potrzeb wyższych również za pomocą muzyki instrumentalnej, śpiewu, tańca. Człowiek jest jedynym rodzajem na Ziemi, który dzięki przekazowi informacji pozagenetycznej wytworzył kulturę, a poprzez nią sztuczne środowisko, w którym żyje. Jest gatunkiem, który w najbardziej zaawansowany sposób potrafi zmieniać środowisko życia dla własnych potrzeb (antropopresja). Według współczesnej antropologii głównym czynnikiem pozwalającym człowiekowi na tworzenie świata kultury była i jest o wiele bardziej niż u innych gatunków pofałdowana kora mózgowa.

    U osobników rodzaju Homo występuje (jak u większości ssaków) dymorfizm płciowy, przejawiający się m.in. tym, iż samce mają statystycznie większą masę ciała oraz wzrost od samic. U ludzi występują relacje zarówno monogamiczne jak i poligamiczne (tak poligynicznej jak i poliandrycznej). Na kształt tych relacji wpływa lokalna kultura społeczna. Współcześnie przeważają relacje monogamiczne, mniej liczne są relacje poligyniczne, najmniej liczne – poliandryczne.

    Do szczególnych[potrzebne źródło] cech anatomicznych (występują u innych stworzeń) ludzi należy postawa wyprostowana i ograniczone owłosienie ciała, a także czerwień wargowa.

    [edytuj] Systematyka

    Systematyka rodzaju Homo jest dotąd nie ustalona, wiadomo jedynie, że w przeszłości występowało kilka gatunków, jednak co do ich ilości i stopnia ich pokrewieństwa nadal trwają spory.


    Oto przedstawiciele:

    Nazwa Szacowany okres występowania Obszar występowania Uwagi
    Homo habilis 2,5–1,5 (lub do 1) mln lat temu jez. Turkana, Kenia, Etiopia uznano go za twórcę narzędzi kamiennych
    Homo rudolfensis 2,4-1,8 mln lat temu jez. Turkana, Kenia
    Homo georgicus 1,8–1,6 mln lat temu Gruzja
    Homo ergaster 1,9–1,7 (lub do 1,25) mln lat temu Afryka wschodnia i południowa
    Homo erectus 2 (lub 1,25)–0,3 mln lat temu Afryka, Azja, Europa potrafił wzniecać ogień; żył w społecznościach
    Homo cepranensis (?) Włochy znany z jednego znaleziska datowanego na 900-800 tys. lat
    Homo antecessor 800–350 tys. lat temu Hiszpania
    Homo heidelbergensis 600–250 tys. lat temu Europa, Afryka, Chiny
    Homo neanderthalensis 230–30 tys. lat temu Europa, zachodnia Azja
    Homo rhodesiensis 300–120 tys. lat temu Zambia
    Homo sapiens sapiens od 250 tys. – nadal cały świat
    Homo sapiens idaltu 160 tys. lat temu Etiopia
    Homo floresiensis 100-12 tys. lat temu Indonezja
    Okres istnienia
    Człowiek
    ← mln lat temu
     
    ← 4,6 mld 542 488 444 416 359 299 251 200 145 65 23 2

    [edytuj] Zobacz też

    [edytuj] Linki zewnętrzne

    • aktualne drzewo genealogiczne Homo sapiens w artykule Hominid orator ("Wprost")
    • artykuł o wczesnych migracjach hominidów – Ucieczka z Afryki ("Wprost")
    Change language: All | العربية | Bahasa Indonesia | Български | Català | Cebuano | Česky | Dansk | Deutsch | Eesti | English | Español | Esperanto | Français | עברית | Hrvatski | Italiano | 한국어 | Lietuvių | Magyar | Nederlands | 日本語 | Norsk (bokmål) | Polski | Português | Русский | Română | Slovenčina | Slovenščina | Српски / Srpski | Suomi | Svenska | తెలుగు | Türkçe | Українська | 中文

    Autorem skryptu AdWiki v0.9uni (2007) jest husky83 (licencja dla bestpartner )
    Wikipedia jest zarejestrowanym znakiem towarowym Wikimedia Foundation
    Wszystkie materiały pochodzą z Wikipedii, obięte są licencją GNU Free Documentation License
    hosting PDA Katalog Firm Koluszki 24board limo chicago | system wymiany linków system wymiany linków . - . - . - . - . - . - . - . - . -