Aktor społeczny

Aktor społeczny w socjologii i antropologii jest to jednostka, grupa społeczna lub instytucja w rozumieniu podmiotu społecznego odgrywająca w danej sytuacji społecznej określoną rolę społeczną i oddziałująca przez swoje działanie na innych.

W podejściu interakcyjnym, a w szczególności w etnometodologii aktor społeczny ujmowany jest jako jednostka manipulująca wrażeniami innych uczestników interakcji, narzucając im własną definicję sytuacji, przez co może kontrolować proces interakcji, przekonywać innych do swoich racji i wymuszać odpowiednie dla siebie zachowania, a wręcz konstruować wizje rzeczywistości.

W procesie interakcji, wszystkie strony wchodzące w jej skład są ujmowane jako aktorzy społeczni, natomiast przestrzeń w jakiej interakcja się odbywa, określana jest mianem sceny lub kulis. Aktorzy społeczni, którzy odgrywają swoje role wspólnie w mniejszych grupach, tworzą zespoły.

W teorii gier aktor to jednostka, która oddziałując na innych i podejmując decyzje, zwiększa lub zmniejsza przewagę np. ekonomiczną nad innymi aktorami, biorącymi udział w interakcjach.

W ujęciu strukturalno funkcjonalnym aktor społeczny to jednostka posiadająca cztery istotne atrybuty:

1. cel, do zrealizowania którego dąży
2. środki, pozwalające osiągnąć cel
3. system aksjonormatywny aktora, wpływający na jego zachowanie
4. warunki sytuacyjne

W teorii wymiany aktor społeczny jednostką dążącą do maksymalizowania korzyści, poprzez motywowanie się zdobywaniem nagród.

Zobacz też: agens